Spłacony kredyt frankowy a pozew przeciwko bankowi

29/12/2023

Czas czytania: 8 minut

Wielu kredytobiorców spłaciło już w całości swoje kredyty powiązane z kursem franka szwajcarskiego. Czy pełna spłata takiego zobowiązania zamyka drogę do dochodzenia roszczeń przeciwko bankowi? Artykuł omawia tę kwestię w świetle aktualnych przepisów i orzecznictwa, wyjaśniając możliwości działania po uregulowaniu całego długu.

Spłacony kredyt frankowy a pozew przeciwko bankowi – czy roszczenia nadal przysługują?

Warto podkreślić, że spłacony kredyt we frankach nie oznacza automatycznie utraty prawa do kwestionowania umowy kredytowej. Kluczowe jest to, czy umowa kredytowa zawierała klauzule niedozwolone (abuzywne). Jeżeli tak, to bez względu na fakt, że zobowiązanie zostało w całości wykonane, konsument zachowuje określone roszczenia względem banku. Innymi słowy, pełna spłata długu nie „uzdrawia” wadliwej umowy – wniesienie pozwu przeciw bankowi jest jak najbardziej możliwe także po spłacie kredytu. Kredytobiorca może domagać się w sądzie unieważnienia umowy i związanych z tym rozliczeń finansowych.

Czy przedawnienie ma znaczenie, gdy kredyt frankowy został już spłacony?

Często pojawia się pytanie: spłacony kredyt frankowy a pozew przedawnienie – czy fakt spłaty kredytu wpływa na bieg terminu przedawnienia roszczeń przeciw bankowi? Kwestia przedawnienia jest istotna, ponieważ przedawnione roszczenie co do zasady nie może zostać przymusowo wyegzekwowane. Należy jednak rozróżnić dwa rodzaje roszczeń w sprawach frankowych: roszczenie o ustalenie nieważności umowy oraz roszczenia o świadczenia pieniężne (zwrot rat, odsetek itp.). Roszczenie o stwierdzenie nieważności umowy ma charakter niemajątkowy – jako takie nie ulega przedawnieniu. Natomiast roszczenia o zapłatę na rzecz konsumenta (np. o zwrot nadpłaconych rat) podlegają już ogólnym regułom przedawnienia.

Zgodnie z kodeksem cywilnym roszczenia majątkowe konsumenta przedawniają się co do zasady po 6 latach (przed lipca 2018 r. obowiązywał 10-letni termin). Teoretycznie zatem roszczenia o zwrot nadpłat mogłyby ulegać przedawnieniu po upływie tych okresów. W praktyce jednak spłacony kredyt frankowy przedawnienie to zagadnienie rozstrzygane korzystnie dla konsumentów. Zarówno polskie sądy, jak i Trybunał Sprawiedliwości UE stanęły na stanowisku, że bieg terminu przedawnienia nie może rozpocząć się, zanim kredytobiorca nie dowie się o wadliwości swojej umowy. Dzięki temu osoba, która spłaciła kredyt wiele lat temu, nie traci możliwości dochodzenia swoich praw – termin przedawnienia liczony jest dopiero od momentu, gdy kredytobiorca dowiedział się, że umowa była wadliwa, co zwykle ma miejsce po dokładnej analizie prawnej umowy. W rezultacie nawet długi upływ czasu od spłaty nie przekreśla szans na skuteczne odzyskanie pieniędzy od banku.

Sprawdź co możemy dla Ciebie zrobić

Spłacony kredyt frankowy – jakich roszczeń można dochodzić od banku?

Jakiego rodzaju roszczenia przysługują konsumentowi, gdy ma on już spłacony kredyt frankowy i zamierza pozwać bank? Podstawowym żądaniem jest żądanie zapłaty kwoty odpowiadającej dokonanym na rzecz banku spłatom. Gdy sąd stwierdzi, że umowa od początku była nieważna z powodu klauzul abuzywnych, wówczas strony – bank i kredytobiorca – muszą zostać rozliczone tak, jak gdyby umowa nigdy nie istniała. Oznacza to roszczenie konsumenta o zwrot sumy wszystkich zapłaconych rat wraz z odsetkami oraz innych pobranych przez bank opłat w wykonaniu nieważnej umowy.

Ponieważ bank otrzymał już zwrot pożyczonego kapitału, kredytobiorca może żądać zwrotu wszystkich nadpłaconych środków ponad tę kwotę. Obowiązuje przy tym zasada, że nie dochodzi do automatycznego potrącenia – bank zwraca konsumentowi całość niesłusznie pobranych pieniędzy, a ewentualny zwrot kapitału rozliczany jest osobno. W efekcie wygranego procesu były kredytobiorca otrzymuje zazwyczaj znaczącą nadpłatę, stanowiącą różnicę między sumą wpłaconych rat a kwotą udostępnionego mu kiedyś kapitału. Co istotne roszczeń dochodzić mogą również kredytobiorcy, którzy mają spłacony kredyt frankowy a pozew złożony zostanie przed upływem 6 lat od chwili, gdy dowiedzieli się o wadliwości swojej umowy.

Ponadto konsumentowi należą się od banku odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonych kwot (liczone od chwili wezwania banku do zwrotu świadczeń lub wniesienia pozwu). Natomiast bankowi – zgodnie z wyrokiem TSUE z 15 czerwca 2023 r. (C-520/21) – nie przysługuje żadne dodatkowe wynagrodzenie za to, że klient przez pewien czas korzystał z kapitału kredytu. Innymi słowy, po unieważnieniu umowy kredytobiorca nie musi obawiać się, że będzie musiał cokolwiek dopłacać bankowi poza zwrotem nominalnej kwoty pożyczonego kapitału.

Wyrok TSUE a spłacony kredyt frankowy – wpływ orzecznictwa na sytuację kredytobiorców

Określenie spłacony kredyt frankowy a wyrok tsue zyskało na znaczeniu wraz z kolejnymi rozstrzygnięciami Trybunału Sprawiedliwości UE dotyczącymi kredytów walutowych. Wyrok TSUE z 3 października 2019 r. (sprawa C-260/18) otworzył drogę do masowego unieważniania wadliwych umów frankowych – także tych już spłaconych. Trybunał potwierdził wówczas, że niedozwolone klauzule indeksacyjne prowadzą do nieważności takiej umowy. Następnie wyrok TSUE z 10 czerwca 2021 r. (w sprawach połączonych C‑776/19 do C‑782/19) przesądził, że termin przedawnienia roszczeń konsumenta nie biegnie, dopóki nie mógł on dowiedzieć się o abuzywności zapisów umowy. To orzeczenie sprawiło, że osoby, które spłaciły kredyt wiele lat temu, nie tracą możliwości dochodzenia swoich praw z powodu upływu czasu.

Z kolei w wyroku z 15 czerwca 2023 r. (C-520/21) TSUE orzekł, iż bankom nie należy się dodatkowe wynagrodzenie za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy. Orzeczenie to zamknęło bankom drogę do formułowania wobec frankowiczów roszczeń o zapłatę czegokolwiek ponad zwrot pożyczonego kapitału. Wszystkie najnowsze decyzje TSUE umacniają tym samym pozycję konsumentów i potwierdzają, że spłata kredytu we frankach nie przekreśla szans na wygraną z bankiem.

Wyroki w sprawach o spłacony kredyt frankowy – aktualna linia orzecznicza sądów

Sądy powszechne zgodnie orzekają nieważność wadliwych umów frankowych i nakazują bankom zwrot nienależnie pobranych kwot. Uchwała Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021 r. (III CZP 11/20) potwierdziła, że po unieważnieniu umowy bank musi oddać klientowi wszystkie wpłacone raty (to tzw. teoria dwóch kondykcji). Od tego czasu linia orzecznicza jest jednolita – wyroki spłacony kredyt frankowy zapadające w ostatnich latach niemal zawsze uwzględniają roszczenia byłych kredytobiorców. Banki co prawda często składają apelacje od niekorzystnych wyroków, jednak przy utrwalonym stanowisku Sądu Najwyższego oraz prokonsumenckich wyrokach TSUE ich szanse na zmianę rozstrzygnięcia są znikome. Można więc stwierdzić, że posiadacz spłaconego kredytu frankowego ma obecnie bardzo duże szanse na prawomocne unieważnienie umowy i odzyskanie od banku znaczących kwot.

Dowiedz się więcej o nas

Spłacony kredyt frankowy a ugoda z bankiem – czy to nadal opłacalne rozwiązanie?

Banki nie proponują ugód klientom, którzy spłacili kredyty frankowe – liczą na to, że takie osoby nie będą dochodzić roszczeń. Jeżeli jednak jakaś oferta ugodowa się pojawi, zwykle okazuje się ona znacznie mniej korzystna dla kredytobiorcy niż wynik, jaki mógłby osiągnąć w sądzie. Bank może zaproponować np. zwrot tylko części nadpłaconych kwot lub inne ustępstwa, podczas gdy w postępowaniu sądowym konsument ma szansę odzyskać całość nienależnie pobranych pieniędzy. Ponadto zawarcie ugody oznacza zrzeczenie się dalszych roszczeń – po podpisaniu porozumienia były kredytobiorca nie będzie mógł już w przyszłości pozwać banku w związku z daną umową.

Z powyższych powodów ugoda po spłacie kredytu frankowego jest rzadko opłacalna. W praktyce frankowicze znacznie częściej decydują się dochodzić swoich praw na drodze sądowej. Przy obecnej linii orzeczniczej szanse na wygraną i pełny zwrot nadpłaconych kwot są bardzo wysokie nawet wówczas, gdy podstawę roszczeń stanowi spłacony kredyt frankowy a ugoda może mieć sens właściwie tylko wtedy, gdy kredytobiorcy szczególnie zależy na szybkim zakończeniu sporu bez procesu i jest on gotów przystać na znaczne ustępstwa finansowe.

Jakie dokumenty są potrzebne, aby pozwać bank po spłacie kredytu frankowego?

Aby wytoczyć powództwo przeciw bankowi po spłacie kredytu frankowego, należy zgromadzić odpowiednią dokumentację. Poniżej najważniejsze dokumenty, które będą potrzebne do przygotowania pozwu i wyliczenia roszczeń:

Umowa kredytu – pełny tekst umowy kredytowej zawartej z bankiem wraz ze wszystkimi aneksami.
Regulamin i załączniki – ogólne warunki umowy, regulaminy oraz inne dokumenty stanowiące integralną część umowy kredytowej.
Historia spłat kredytu – zaświadczenie z banku ze spisem wszystkich wpłaconych rat (kapitał, odsetki, daty spłat). Dokument ten posłuży do wyliczenia sumy nadpłaconych przez kredytobiorcę kwot.
Potwierdzenie całkowitej spłaty – pismo z banku potwierdzające uregulowanie kredytu w całości i zwolnienie zabezpieczeń (np. informacja o zgodzie na wykreśleniu hipoteki).

Jeżeli kredytobiorca nie posiada któregoś z powyższych dokumentów (np. zagubił umowę albo nie otrzymał historii spłat), powinien zwrócić się do banku o wydanie duplikatu umowy lub stosownego zaświadczenia – bank ma obowiązek dostarczyć klientowi kopie dokumentów dotyczących zawartej umowy. Gdy pojawiają się trudności w skompletowaniu dokumentacji lub w ocenie zawartych w niej postanowień, warto skorzystać z pomocy specjalistów. Doświadczona kancelaria frankowa doradzi, jak uzyskać brakujące zaświadczenia z banku, a także przeanalizuje umowę pod kątem klauzul niedozwolonych i pomoże oszacować potencjalne roszczenia. Dzięki takiemu wsparciu były kredytobiorca zwiększa swoje szanse na sprawne przeprowadzenie sprawy oraz odzyskanie należnych pieniędzy od banku.

Autor wpisu:

Mariusz Krzyżanowski

adwokat, założyciel kancelarii

Powyższa publikacja została starannie opracowana, jednakże niektóre informacje zostały przedstawione w formie skróconej. W związku z tym artykuł ma jedynie charakter poglądowy, a zawarte w nim informacje nie powinny zastępować pełnej analizy konkretnego zagadnienia. Kancelaria Adwokacka Mariusz Krzyżanowski nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne straty wynikłe z działań podjętych lub zaniechanych na podstawie tej publikacji. Jeżeli mają Państwo zainteresowanie omówieniem poruszonych kwestii, serdecznie zachęcamy do kontaktu i rozpoczęcia współpracy. W przypadku potrzeby omówienia lub analizy indywidualnej sprawy, zapraszamy do kontaktu i nawiązania współpracy.